Cách tính lương gross sang net năm 2026: lấy lương gross trừ 10,5% bảo hiểm bắt buộc (8% BHXH, 1,5% BHYT, 1% BHTN), rồi trừ thuế thu nhập cá nhân. Thuế TNCN tính trên phần còn lại sau khi trừ tiếp 15,5 triệu đồng giảm trừ bản thân và 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc, theo biểu thuế 5 bậc mới.
Bài viết giải thích lương gross và net, các con số áp dụng năm 2026 kèm số hiệu văn bản, công thức và ví dụ tính cụ thể. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Lương gross là gì? Lương net là gì?
- Lương gross là tổng thu nhập trước khi trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Đây thường là con số ghi trong hợp đồng lao động.
- Lương net là số tiền người lao động thực nhận sau khi đã trừ bảo hiểm và thuế.
Khi đàm phán lương, ứng viên và doanh nghiệp nên ghi rõ con số là gross hay net, vì chênh lệch giữa hai con số có thể lên tới hàng triệu đồng mỗi tháng.
Tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc 2026
| Loại bảo hiểm | Người lao động đóng | Doanh nghiệp đóng | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Bảo hiểm xã hội (BHXH) | 8% | 17% | Luật BHXH 2024 (41/2024/QH15), Điều 33, 34 |
| Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp | 0% | 0,5% | Nghị định 58/2020/NĐ-CP |
| Bảo hiểm y tế (BHYT) | 1,5% | 3% | Quy định về BHYT |
| Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) | 1% | 1% | Luật Việc làm 2025 (74/2025/QH15), Điều 33 |
| Tổng | 10,5% | 21,5% |
Nguồn tổng hợp: LuatVietnam, Thư Viện Pháp Luật: Luật Việc làm 2025.
Mức lương tối đa tính đóng bảo hiểm:
- BHXH: tối đa 20 lần mức tham chiếu, đang bằng mức lương cơ sở (Điều 31 Luật BHXH 2024). Từ 1/7/2026, lương cơ sở là 2.530.000 đồng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, nên mức tối đa là 50.600.000 đồng/tháng (Thư Viện Pháp Luật).
- BHTN: tối đa 20 lần lương tối thiểu vùng (Điều 34 Luật Việc làm 2025). Lương tối thiểu vùng 2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP (LuatVietnam):
| Vùng | Lương tối thiểu tháng | Mức tối đa đóng BHTN |
|---|---|---|
| Vùng I | 5.310.000 đồng | 106.200.000 đồng |
| Vùng II | 4.730.000 đồng | 94.600.000 đồng |
| Vùng III | 4.140.000 đồng | 82.800.000 đồng |
| Vùng IV | 3.700.000 đồng | 74.000.000 đồng |
Mức giảm trừ gia cảnh 2026
Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (Thư Viện Pháp Luật):
- Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (trước đây 11 triệu đồng).
- Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng (trước đây 4,4 triệu đồng).
Biểu thuế TNCN 5 bậc năm 2026
Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 thay biểu thuế 7 bậc bằng biểu thuế 5 bậc, áp dụng với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú từ kỳ tính thuế năm 2026 (Thư Viện Pháp Luật):
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu đồng | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu đồng | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu đồng | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu đồng | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu đồng | 35% |
Cách tính lương gross sang net: công thức 4 bước
- Tính bảo hiểm: Bảo hiểm = 8% BHXH + 1,5% BHYT + 1% BHTN, mỗi khoản tính trên lương đóng bảo hiểm (không vượt mức tối đa).
- Tính thu nhập tính thuế: Thu nhập tính thuế = Lương gross trừ bảo hiểm, trừ 15,5 triệu đồng, trừ 6,2 triệu đồng nhân số người phụ thuộc. Nếu kết quả âm thì bằng 0.
- Tính thuế TNCN theo biểu thuế 5 bậc: phần thu nhập trong bậc nào chịu thuế suất của bậc đó.
- Tính lương net: Lương net = Lương gross trừ bảo hiểm, trừ thuế TNCN.
Công thức giả định lương đóng bảo hiểm bằng lương gross và không có khoản thu nhập miễn thuế như phụ cấp ăn trưa trong mức quy định. Thực tế doanh nghiệp có thể đóng bảo hiểm trên mức lương thấp hơn lương gross theo hợp đồng.
Ví dụ tính lương gross sang net
Ví dụ 1: lương gross 30 triệu đồng, vùng I, không có người phụ thuộc
| Khoản | Cách tính | Số tiền |
|---|---|---|
| Bảo hiểm | 10,5% nhân 30.000.000 | 3.150.000 |
| Thu nhập tính thuế | 30.000.000 trừ 3.150.000 trừ 15.500.000 | 11.350.000 |
| Thuế TNCN | 10.000.000 nhân 5% cộng 1.350.000 nhân 10% | 635.000 |
| Lương net | 30.000.000 trừ 3.150.000 trừ 635.000 | 26.215.000 |
Ví dụ 2: lương gross 15 triệu đồng, không có người phụ thuộc
| Khoản | Cách tính | Số tiền |
|---|---|---|
| Bảo hiểm | 10,5% nhân 15.000.000 | 1.575.000 |
| Thu nhập tính thuế | 15.000.000 trừ 1.575.000 trừ 15.500.000, âm nên bằng 0 | 0 |
| Thuế TNCN | 0 | |
| Lương net | 15.000.000 trừ 1.575.000 | 13.425.000 |
Với mức giảm trừ mới, người không có người phụ thuộc có lương gross khoảng 17,3 triệu đồng trở xuống (sau khi trừ 10,5% bảo hiểm còn dưới 15,5 triệu đồng) không phải nộp thuế TNCN từ tiền lương.
Doanh nghiệp tính lương cho nhiều nhân viên nên dùng phần mềm nhân sự, tính lương có cập nhật biểu thuế và mức đóng mới. Xem thêm quy định thời gian thử việc và lương thử việc và so sánh phần mềm tuyển dụng Manatal và BambooHR.
FAQ: Câu hỏi thường gặp về lương gross và net
Lương gross là gì?
Lương gross là tổng thu nhập trước khi trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân, thường là con số ghi trong hợp đồng lao động. Lương net là số tiền thực nhận sau khi trừ các khoản đó.
Mức giảm trừ gia cảnh 2026 là bao nhiêu?
Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15.
Người lao động đóng bảo hiểm bao nhiêu phần trăm?
Người lao động đóng 10,5% tiền lương tháng: 8% bảo hiểm xã hội, 1,5% bảo hiểm y tế và 1% bảo hiểm thất nghiệp. Doanh nghiệp đóng thêm 21,5%.
Lương bao nhiêu thì phải đóng thuế TNCN năm 2026?
Người không có người phụ thuộc phải nộp thuế khi lương sau khi trừ bảo hiểm vượt 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương lương gross khoảng trên 17,3 triệu đồng nếu đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương. Mỗi người phụ thuộc nâng ngưỡng thêm 6,2 triệu đồng.
Biểu thuế TNCN 2026 có mấy bậc?
Biểu thuế lũy tiến từ tiền lương năm 2026 có 5 bậc: 5%, 10%, 20%, 30% và 35%, theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15.
Kết luận
Tóm lại: cách tính lương gross sang net năm 2026 gồm ba bước: trừ 10,5% bảo hiểm, trừ giảm trừ gia cảnh, rồi tính thuế theo biểu 5 bậc.
- Giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng, mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng.
- Lương đóng BHXH tối đa 50,6 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026.
- Biểu thuế 5 bậc từ 5% đến 35% thay biểu 7 bậc cũ.
- Đối chiếu văn bản gốc khi tính lương thực tế, vì các mức lương cơ sở, lương tối thiểu có thể tiếp tục thay đổi.
Bài viết mang tính thông tin, không thay thế tư vấn thuế, lao động chuyên nghiệp. Số liệu được Wunlock tổng hợp tại thời điểm cập nhật tháng 10/2026.
